Một vài ký vãng về hội nghị Đà Lạt

Đăng trên Tập san Sử Địa, số 23,24 (1971)

Trích lời nói đầu

Sử-Địa cổ nài tôi kể chuyện Hội-nghị Đà-lạt mà tôi có dự. Tôi đã khuyên nên nhờ ai còn giữ được các tài-liệu chính-thức về vụ ấy, vì riêng tôi, thì hồi quân Pháp chiếm lại Hà-nội, những tài-liệu đầy đủ ấy đã bị mất. Tôi cũng đã khuyên nên đăng lại những bài lược trình về các buổi tranh-luận về những vấn-đề chính-trị, tài-chính, vũ-bị, và văn-hóa mà Vũ Văn-Hiền, một bạn khác và tôi đã viết trong tạp-chí Dư luận xuất-bản năm 1946, rồi sau được góp lại xuất-bản thành sách nhỏ. Nay, báo và sách tôi đều không có nữa. Chuyện mới xảy ra cách một phần tư thế-kỉ, mà tài-liệu ở nước nhà không còn. Ở Paris hẳn có, nhưng chưa có phương-tiện tìm-tòi.

May sao, trong những quyển sổ tay của tôi, tôi còn thấy ghi lại một số sự-kiện, riêng, chung về hành-trình đi dự hội-nghị này. Tôi cũng chiều ý Sử-Địa một phần nào, bằng sẽ kể một vài mẫu chuyện và một vài đại-ý về việc này, để độc-giả ngày nay và ngày sau còn cảm-thông với những người đương-sự trong giai-đoạn cực-kì gian-nan cho vận-mệnh nước nhà trong buổi tái-sinh của dân Việt. Ký vãng là chép chuyện xưa liên-hệ đến mình. Vậy tôi xin lỗi sẽ nói nhiều về cá-nhân tôi